World Press Photo of the Year 2024. Mahmoud Ajjour, negen jaar oud.
© Samar Abu Elouf, for The New York Times
De Palestijnse fotograaf Samar Abu Elouf heeft terecht de World Press Photo of the Year 2024 gewonnen met een waanzinnig krachtig portret van de negenjarige Mahmoud Ajjour. De foto verhaalt over de genocide op Gaza en oorlog in het algemeen.
Het is in eerste oogopslag een portret van een jongen zoals je vaker ziet. Mooi van compositie, fijn warm licht dat naar binnen valt en een wat melancholische beschouwende blik. En dan ineens: baf! Mahmoud Ajjour, de jongen op de foto, mist zijn beide armen. Doordat zijn heup bijna in de schaduw wegvalt lijkt hij een klein beetje een etalagepop. Maar zijn ogen verraden de pijn. De pijn van een verloren jeugd, van het onzinnige geweld in Gaza. De pijn van de oorlog.
Samar Abu Elouf, die in december 2023 uit Gaza is geëvacueerd, fotografeerde Mahmoud in het appartementencomplex in Doha waar ze beiden momenteel verblijven. De jongen raakte gewond bij een Israëlische aanval in maart 2024. Terwijl hij zijn familie maande om vooral door te gaan, werd door een explosie een van zijn armen afgerukt en de ander verminkt. Volgens de Verenigde Naties heeft Gaza sinds december wereldwijd het hoogste aantal kinderen met amputaties per hoofd van de bevolking.
“Het leven van deze jongen verdient het om begrepen te worden”. Lucy Conticello, juryvoorzitter.
De foto is daarmee een directe aanklacht tegen de genocide die Israël momenteel uitvoert in de Palestijnse gebieden en tegen oorlog in het algemeen.“Zonder weg te kijken van de fysieke gevolgen van een oorlog, benadert de foto conflict vanuit een
menselijke invalshoek en werpt het licht op de fysieke en psychologische trauma’s die burgers hebben moeten doorstaan door het doden op industriële schaal”, schrijft de jury in het juryrapport. “Het leven van deze jongen verdient het om begrepen te worden”, vult Lucy Conticello, de juryvoorzitter, aan.
Het portret roept ook vragen op over de gevolgen van oorlog op de lange termijn. Mahmoud is aan het revalideren en leert nu met zijn voeten spelletjes te spelen op de telefoon en basale dingen als een deur openmaken. Zijn grootste droom is dat hij protheses krijgt en weer kan leven zoals ieder ander kind. Maar hoe moet hij omgaan met de traumatische ervaringen van de aanslag? Hij zal zijn leven lang daar fysiek mee worden geconfronteerd. De foto toont desondanks een bewonderenswaardige levenswil, moed en veerkracht.
Het is met al zijn verhalen geheel terecht dat deze foto de hoofdprijs wint. Het is inderdaad een belangrijke foto. We mogen niet zwijgen over het geweld, niet in het algemeen en zeker niet van het geweld in Gaza. Het geweld moet stoppen, we kunnen en mogen niet wegkijken. En fotojournalistiek heeft de taak om de realiteit pakkend vast te leggen, dat mag niet tegengehouden worden. Het zit allemaal in dit ene portret.
Finalisten
Droughts in the Amazon
© Musuk Nolte, Panos Pictures, Bertha Foundation
World Press Photo beloont naast de Photo of the Year ook twee finalisten met een prijs. Waar de foto van Abu Elouf gaat over het conflict, gaan de andere over de twee andere hoofdthema’s van dit jaar: migratie en klimaatveranderingen. Thema’s die met elkaar zijn verbonden.
Musuk Nolte is finalist met een foto uit zijn serie Droughts in the Amazon. Op de foto staat een man met boodschappen voor zijn moeder in de uitgedroogde rivierbedding van de Amazone. Het is net als de hoofdwinnaar een heel sereen en in eerste instantie vredig beeld. Maar zoals die man daar staat. De onmacht. Daar waar eigenlijk water moest stromen. Het maakt het een dystopisch beeld.
Night Crossing
© John Moore, Getty Images
De foto van John Moore is directer van toon. Hij fotografeerde Chinese migranten die zich opwarmen na het oversteken van de Amerikaans-Mexicaanse grens. Het warme licht, de beweging en de verbinding tussen ouder en kind vertellen een boeiend verhaal over migratie. Je voelt de onzekerheid en wederom kracht om te kunnen en mogen leven. Dat het ook nog gaat over migratie in meerdere continenten maakt het alleen maar sterker.
