A young man brings food to his mother who lives in the village of Manacapuru. The village was once accessible by boat, but because of the drought, he must walk 2 kilometers along the dry riverbed of the Solimões River to reach her. Amazonas, Brazil, 5 October 2024.
© Musuk Nolte, Panos Pictures, Bertha Foundation
World Press Photo 2025 biedt weer een rijke blik op de gebeurtenissen en onderwerpen van vorig jaar. Met een nadruk op migratie, klimaatverandering en conflicten. Thema’s die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Moedeloos kun je worden als je de winnende foto’s van World Press Photo 2025 snel bekijkt. Er komt aardig wat geweld op je af. De aanhoudende conflicten in Haïti en El Salvador, de gevechten in Kenia, de oorlog in Oekraïne, de aanvallen op Gaza, de aanslag op Trump. Het komt allemaal voorbij. Grote en belangrijke gebeurtenissen. Toch vormen zij niet de hoofdmoot. De meeste winnende foto’s zijn meer gelaagd en persoonlijk en laten de oorzaken en gevolgen van de meeste conflicten zien. En soms gewoon iets positiefs.
Bodybuilder Tamale Safalu trains in front of his home. Kampala, Uganda, 25 January 2024.
© Marijn Fidder
Een goed voorbeeld van dat laatste is de foto van de Nederlandse Marijn Fidder. Zij fotografeerde bodybuilder Tamale Safalu. Hij is de eerste atleet in Oeganda met een handicap die mee mag doen met de niet-gehandicapte atleten. Pas als je goed kijkt zie je dat Safalu een been mist. Niet door geweld, zoals je wellicht gelijk aanneemt, maar door een motorongeval. Het is een positief beeld uit een continent dat doorgaans negatief in het nieuws is.
En zelfs als het gaat om een land wat gebukt gaat onder geweld, komt er toch een positief beeld bovendrijven. Het huwelijksportret dat Mosab Abushama maakte van een vriend laat zien dat tussen al het geweld door er ook mooie dingen gebeuren en het leven doorgaat. Het geweld en het dagelijks leven bestaan naast elkaar.
Photographer Samar Abu Elouf was herself evacuated from Gaza in December 2023. She now lives in the same apartment complex as Mahmoud in Doha, where she has documented the few badly wounded Gazans who, like Mahmoud, have made it out for treatment. Doha, Qatar, 28 June 2024.
© Samar Abu Elouf, for The New York Times
Hoe het geweld het dagelijks leven beïnvloedt komt keihard binnen bij de foto van de Samar Abu Elouf. Het portret dat zij maakte van de negenjarige Mahmoud Ajjour die bij haar in hetzelfde appartementencomplex woont is hartverscheurend en ijzersterk. Mahmoud is bij de aanvallen op Gaza zijn beide armen kwijtgeraakt en leert nu alles met zijn voeten te doen, in de hoop ooit protheses te krijgen. Met een simpel portret laat Abu Elouf zien hoe verschrikkelijk de genocide in Gaza en oorlog in het algemeen is. En mocht je nog niet overtuigd zijn van de genocide in Gaza: bekijk de serie van Ali Jadallah.
Een conflict heeft niet alleen direct grote invloed op het dagelijks leven. Het kan ook voor verdeeldheid zorgen binnen een familie. Neem de familie van de Russische fotografe Aliona Kardash die nu in Duitsland woont. Het valse frame in de Russische media over de invasie op Oekraïne, door Rusland aangeduid als ‘speciale militaire operatie’, heeft haar haar dorp en land doen verlaten. Met poëtische beelden vertelt ze het persoonlijke verhaal hoe de oorlog in Rusland heel anders wordt beleefd.
Footage from a drone attack on a Ukrainian target is displayed alongside trophies from the front, in an exhibition at a Tomsk local history museum. Tomsk, Russia, 2 April 2024.
© Aliona Kardash, DOCKS Collective, for Stern Magazine
Het dagelijks leven wordt ook beïnvloed door een ander groot thema: klimaatverandering. Zowel uit de Filipijnen als uit de Amazone komen twee krachtige series hoe mensen leren omgaan met het water. In het eerste geval de overstromingen, bij de Amazone juist de uitdroging. De Amazone is de levensader voor de bewoners daar, alles gebeurt op en rond die rivier. En nu valt het droog. Hoe valt er nog te leven? Musuk Nolte maakt het probleem invoelbaar.
En als je ergens niet kunt leven, vertrek je. En daar komt het derde grote thema om de hoek kijken: migratie. Voor veel inwoners uit Zuid-Amerika begint dat bij de Darién Gap, de verbinding tussen Zuid- en Midden-Amerika. Het is een uiterst gevaarlijke overtocht. En dat is dan nog maar de start van de reis. En mocht je vlucht uiteindelijk geslaagd zijn, dan betekent het nog niet dat alles koek en ei is, zoals Maria Abranches laat zien met het mooi gefotografeerde verhaal van Ana Maria Jeremias. Zij werkt al meerdere decennia bij Portugezen thuis. Het is het verhaal van privileges, van de lange schaduw van het kolonialisme. Een van de andere redenen van migratie.
Luis Miguel Arias (28) takes a break with his daughter Melissa (4) as they climb a hill. They are from Venezuela and joined the over 250,000 migrants who traversed the gap in 2022. Darién Gap, 23 September 2022.
© Federico Ríos
En juist die migratie roept weerstand op, waardoor het extreemrechts gedachtegoed steeds meer voeten aan de grond krijgt. Zo neemt de populariteit van de AfD in Duitsland flink toe. Met de pakkende titel Democracy Dies in Darkness legt Rafael Heygster die opkomst goed vast met een bijzonder portret van AfD kopstuk Alice Weidel. Met extreemrechts aan de macht gebeuren er verschrikkelijke dingen. Zaken die we volgend jaar ongetwijfeld terug zullen zien bij World Press Photo nu Trump dit jaar zijn land in de afgrond stort en mensen buitensluit. Zoals transgenders. Het is schandalig dat zij weer worden gemarginaliseerd. Alsof het een keuze is. Daarom is het mooi dat World Press Photo de foto die de Nederlandse fotograaf Prins de Vos maakte van Mika. Om te laten zien dat transgenders er mogen zijn. En dan kom ik toch weer terug bij de foto van Trump. Een foto van een kantelpunt in de Amerikaanse verkiezingen.
Ruiha Te Tana (12) relaxes at her grandfather’s home. Built by an ancestor in 1916, the homestead serves as a living archive of T?hoe history. Ruatoki, New Zealand, 26 January 2022.
© Tatsiana Chypsanava, Pulitzer Center, New Zealand Geographic
Hoe zou de wereld eruit zien nu als die aanslag er niet was geweest? We zullen het nooit weten. Maar dat klimaatverandering, migratie en geweld met elkaar te maken hebben, dat laat de jury van World Press Photo heel duidelijk zien. Met sterke keuzes, verhalende foto’s en series en hier en daar ook wat hoop en liefde.
