In de langdurige strijd die de Britse fotografen voeren tegen de absurde anti-terrorismewet lijken de fotografen nu een slag te hebben gewonnen. Het Europese Hof van de Mensenrechten heeft namelijk geoordeeld dat de zogenaamde stop-and-search acties die uitgevoerd worden onder artikel 44 van de Britse anti-terrorismewet, ongeoorloofd zijn en de wet onvoldoende adequate juridische borging tegen misbruik heeft.

Volgens die wetgeving zijn agenten bevoegd iedereen te onderzoeken die zich verdacht gedraagt, mits die zich in een zogenaamd geautoriseerd gebied begeeft. Die gebieden moeten binnen 48 uur door de Minister van Binnenlandse Zaken bevestigd worden als geautoriseerd gebied en die toekenning moet iedere 28 dagen vernieuwd worden. De rechters van het Europese Hof oordeelden dat het in de praktijk er op neer komt dat heel Engeland onder geautoriseerd gebied valt en dat het al het geval is sinds de wet in werking is getreden. Bovendien weigert het ministerie de gebieden bekend te maken. Daardoor kan er van enige beveiliging tegen misbruik van de wet geen sprake zijn.

Het Hof oordeelde ook dat de wet inbreuk maakt op het recht op privacy. In een openbare ruimte verwacht je niet zomaar gecontroleerd te kunnen worden. Onderzoeking op straat kan ook erg vernederend en beschamend zijn. Wanneer iemand onderzocht wordt, hangt erg af van de agent. Willekeur en discriminatie liggen volgens het Hof op de loer. De wet kan ook te makkelijk misbruikt worden tegen demonstranten.

De zaak was weliswaar niet aanhangig gemaakt door fotografen, maar het raakt ze zeer zeker. Meer dan eens worden fotografen in Engeland onder het mom van de terrorismewetgeving op straat aangehouden, onderzocht en belemmerd om foto's te maken. De fotografen zijn dan ook opgelucht te horen dat het Europese Hof de wetgeving als ontoelaatbaar beschouwd. Het betekent echter nog niet dat ze verlost zijn van de onnodige stop-and-searches. De Britse regering laat weten aan British Journal of Photography dat ze het oordeel van het Hof teleurstellend vindt en mogelijk verder gaat procederen. Tot daar een uitspraak over is gedaan zal de politie gewoon doorgaan met de onderzoekingen. Tussen 2004 en 2008 steeg het aantal onderzoekingen, volgens de cijfers van het Britse Ministerie van Justitie, van 33177 naar 117278.

Trefwoorden: fotojournalistiek, fotografie, persvrijheid, terrorisme, politie, Engeland